Куҫа курӑнман тӑшман

Кăрчанкă – паразитлă чир, вăл кирек кама та ерме пултарать. Ҫак чир ҫинчен тӗплӗнрех пӗлес тесе, районти тӗп больницӑн врач-дерматологне Ирек Хуснутдинова темиçе ыйту патăмăр.

– Ирек Ягфарович, кăрчанкă мӗнле чир тата вӑл мӗнле ерет? 

– Кăрчанкă – çивӗч, анчах медицина пулӑшӑвӗпе татса паракан чир. Чи кирли – ӑна вӑхӑтра палăртмалла, урӑхла каласан, диагноз лартса, тӗрӗс сиплемелле.

Кăрчанкăна микроскопиллӗ сӑвӑс пуҫарать. Паразит куҫа курӑнмасть, анчах вӑл ӳт ăшӗнче пулни хӑйне питӗ хӑвӑрт систерет.
Халӑх йышлӑхӗ пысӑк тата активлӑ миграциллӗ хальхи тӗнчере чир ерес хӑрушлӑх ӳссе кӑна пырать.
Чирлӗ ҫынпа (алӑ тытни, ыталани) тӳрремӗнех ҫыхӑнсан, кулленхи йăла япалисем – вырӑн, тумтир, алшӑллисем, теттесем урлă ерме пултарать.

Чирӗн инкубаци тапхӑрӗ кӗске: 1 кунран пуҫласа 3-7 кун таран. Анчах хӑш-пӗр чухне 1,5 уйӑх таран тӑсӑлма пултарать.
Сезонлӑх: чир яланах ҫуллахи-кӗрхи тапхӑра тӳрӗ килет, ҫапах та чирӗн палăрмалăх сезонлӑхӗ пулмасан та.

– Чире мӗнле пӗлме пулать?

– Чир палли – кӗҫӗтни, вӑл ҫӗрле тӑрук вӑйланать. Ку сӑвӑс хастарлӑхӗн биологи ритмӗпе ҫыхӑннӑ.

Ӳт ҫинче хӑйне евӗр шӗвеклӗ пăнчăсем: мӑшӑрлă кӗҫӗтекен ҫулсем, тӗвӗсем, хӑмпӑсем килсе тухаççӗ.
Кăрчанкăн чи пысӑк проблеми – вӑл типлӑ мар формӑпа аталанни. Тӑтӑшах душ кӗрекен, гигиенӑна пӑхӑнакан ҫынсен чирӗ кӗҫӗтсе ҫеҫ палӑрма пултарать, шывлă хăмпăсемсӗр кăна палăрать. Кун пек формӑна аллергиллӗ дерматитпа е экземӑпа пӑтраштарма ҫӑмӑл.

Ҫавна пула пациентсем темиçе ҫул хушши «аллергирен» сипленеҫҫӗ, чӑннипе вара, вӗсен паразитарлӑ чир. Вӑхӑт иртет, ҫын вара таврари ҫынсене ертме пӑрахмасть.

Диагноза врач-дерматолог кăна палӑртма пултарать. Диагноза клиника ӳкерчӗкне тата сиенленнӗ ӳтрен илнӗ пробӑна лаборатори тӗпчевне тӗпе хурса палӑртаҫҫӗ.

Кун пек чухне лаборатори тӗпчевӗсем ирттернӗ чухне пӗр ыйту сиксе тухма пултарать: сӑвӑс биоматериала яланах лекеймест. Ҫавӑнпа та клиника ӳкерчӗкӗ иккӗленӳллӗ пулсан, тухтӑрсем хӑш чухне тӗрӗслев курсӗ ирттереҫҫӗ. Терапин лайӑх кӑтартӑвӗ – диагноза ҫирӗплетни.

Хӑв пӗлнӗ пек диагностикӑлама, сипленме юрамасть! Ку дерматита, иккӗмӗш инфекцие тата процеса тарăна яма пултарать. Чирлӗ ҫынпа ҫыхӑну тытнӑ ҫынсене пурне те тухтӑр тӗрӗслемелле, ҫавӑн пекех вырӑн, тумтир тата йӑла япалисене (вӗретмелле, вӗри утюгпа якатмалла, ятарлӑ хатӗрсемпе сапмалла) ӗçе кӗртмелле. Ҫавӑнпа тухтӑр хушнине уҫӑмлӑн пурнӑҫламалла, кун пек чухне ҫеҫ чире ҫӗнтерме пулать.

– Калаҫăвăршӑн тавтапуҫ.