Чăваш культурин уявӗ

Кӑҫал пӗрремӗш хут «Уяв» республикӑри чӑваш культурин уявне Çарăмсан районӗн ҫӗрӗ ҫинче ирттерчӗç. 

Хӑнасене пуян программа кӗтрӗ: площадкӑсенче ярмӑрккă  ӗҫлерӗ, унтах алӗҫ ӑстисем хӑйсен япалисемпе паллаштарчӗç, ҫавӑн пекех, наци апат-ҫимӗҫӗпе те сăйланма  май пулчӗ. Кунӑн тӗп пулӑмӗсенчен пӗри йӑлана кӗнӗ вӑйӑ карти «Уяв карти» пулчӗ, унта ҫӗршер ҫын хутшӑнчӗ.

Уявӑн хисеплӗ хӑни – чӑваш тумне тӑхӑннӑ Тутарстан Республикин Раисӗ Рустам Минниханов пулчӗ. Вӑл уява хутшӑнакансен умӗнче тухса калаçса, пурне те наци форумӗпе саламланӑ май, республикӑра пурӑнакан халӑхсен культура эткерлӗхне упрасси пӗлтерӗшлӗ пулнине палӑртрӗ, ҫавӑн пекех, Тутарстанра мӗнпур этнос ушкӑнӗсен йӑли-йӗркине, традицийӗсене хакланине, вӗсене упраса хӑварма вӑй хунине палӑртрӗ.

Пирӗн районтан та район пуҫлӑхӗн ҫумӗ Алексей Ярухин ертсе пынипе делегаци кайрӗ. Унта районăмăртан  асӑннӑ уявӑн культура программинче хутшӑнма фольклор коллективӗсем кайрӗç, ăнăçусем туса, хутшăнакансен Дипломне илме тивӗҫлӗ пулчӗç.

Геннадий Карсаков

*   *   *
Фольклор ушкăнӗсем

Çарăмсан ялӗнчи «Уяв» – чӑн-чӑн уяв пулса тӑчӗ. Июлӗн 11-мӗшӗнче ял янӑравлӑ юрӑсемпе, ташӑсен тикӗс хусканӑвӗсемпе тата халӑх йӑли-йӗркисен ӑшшипе тулчӗ. 

Ҫутӑ туйӑмсен ҫак калейдоскопӗнче Ҫӗпрел районӗ уйрӑмах уҫҫӑн палӑрчӗ: делегаци хӑнасене чун-чӗререн, чӑваш культурине тӗплӗн кăтартса панипе тӗлӗнтерчӗ. Культура делегацине «Çӗпрел» халӑх ансамблӗн хормейстерӗ Наталия Васильева ертсе пычӗ. Вӑл ертсе пынипе «Çӗпрел» фольклор ансамблӗ авалхи кӗвӗсене çепӗççӗн юрларӗ, «Яшьлек» ташă ушкăнӗ (ертӳҫи – Ольга Ефремова) куракансене ритмпа, граципе тӗлӗнтерчӗ. Людмила Сердцева ертсе пыракан «Хӗлхем» коллектив тата Лидия Герасимова ертсе пыракан Чӑваш Паснапуç ял клубӗн «Пасна» коллективӗ хаваслӑхпа тата хӑйне евӗрлӗхпе тыткăнларӗ. Кашни коллектив йӑла-йӗркесен чӗрӗ сасси пулса тӑчӗ, вӗсене ӑруран ӑрӑва куҫарчӗ.

Ҫӗпрел районӗн фестивальте хутшăннин чи паллă саманчӗ  –  наци кил-ҫурчӗ пулса тăчӗ. Ӑна Надежда Мокшина ертсе пыракан Чӑваш хӗрарӑмӗсен Ҫӗпрелӗнчи союзӗ юратса, вак-тӗвеке  тӗплӗн  тимлӗх уйăрса   хатӗрленӗччӗ. Кунта кашни кӗтес историпе сывларӗ: тӗрӗсемпе, кучченеҫсемпе, мӑн асаттесен пурнӑҫӗпе уявӗсем ҫинчен каласа панисемпе.

Чи хумхантаракан, пӗлтерӗшлӗ самант вара, Тутарстан Республикин Раисӗ Рустам Минниханов килсе кайни пулчӗ. Вӑл, шӑпах, çак чӗрӗ культурӑна тимлеме Ҫӗпрел картишне суйласа илнӗ, ҫак саманта пӗрлехи сӑн ӳкерчӗкпе асăнмалăх та хăварчӗ. Уявра хутшăнакансемшӗн те ку тимлӗх палли кӑна мар, вӗсен тивӗҫлӗ ӗҫӗсене, хӑйсен тӑван еткерлӗхне парӑннине чун-чӗререн йышӑнни те пулчӗ.

Наталия Куракинапа Галина Кудряшован мастер-класӗсем «Уявӑн» чӑн-чӑн ахахӗ пулса тӑчӗҫ.
Ҫӗпрел районӗшӗн «Уява» хутшӑнни – сцена ҫинчи кӑтартуран та ытларах. Ку вӑл хӑйсен йăх-тымарӗсемшӗн мӑнаҫланни, йӑла-йӗрке ҫынсен чӗринче хурав тупнӑшӑн савӑнни тата шанӑҫ: халӑх культури пурӑннӑ вăхăтра мӑн асаттесен астăвăмӗ те, ӑрусен ҫыхӑнӑвӗ те чӗрӗ.

Наталия Васильева
 
*   *   *
«Уяв пики» конкурсра

Ҫӗпрел районӗнчи Дарья Яковлевана «Уяв пики–2026» конкурсра тивӗҫлипе палӑртрӗç.
Ҫарăмсан районӗнче «Уяв пики – 2026» конкурс та иртрӗ. Вӑл пӗтӗм республикӑран чи пултаруллӑ та чипер пикесене пухрӗ. Ҫак конкурсра Çӗпрел районӗнчи Алешкин-Саплăк ялӗн ытарайми хӗрӗ Дарья Яковлева та хутшăнчӗ.

Конкурс программи темиҫе тапхӑртан тӑчӗ, вӗсенчен кашниех хутшӑнакансенчен тулаш чиперлӗхе кӑна мар, чун-чӗре пуянлăхне те кăтартма ыйтрӗ.  

Пӗрремӗш турта Дарья хӑйӗнпе уҫҫӑн та шанчӑклӑн паллаштарчӗ, куракансемпе жюрин симпатине ҫӗнсе илчӗ. Ун хыҫҫӑн творчество пултарулăхӗн номерӗ пулчӗ, унпа хӗр куракансене ăмсантарнипе пӗрлех – унӑн сӑмахӗ чӑнлӑхпа, артистизмпа тулнăччӗ.

Чӑвашсен йӑлари «Асанне арчи» костюмне кӑтартни, уйрӑмах пурне те тӗлӗнтерчӗ. Дарья чӑваш наци кӗписемпе пуҫ тумӗсен нумай енлӗ илемлӗхӗпе тӗлӗнмелле мăнаçлăхпа паллаштарчӗ, хӑйӗн халӑхӗн культура эткерлӗхне чунтан хисепленине кăтартрӗ.

Наталия Клементьева