Туган Як
  • Рус Тат Чув
  • 3 декабрьдә "Үзенчәлекле" кешеләр бәйрәме билгеләп үтелә

    Бу датаның барлыгы турында безнең күбебез, мөгаен, белми дә торгандыр.

    Соңгы 20 елда 3 декабрь бөтен дөньяда инвалидлар, ягъни мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр көне буларак бәйрәм ителә. Статистика буенча, дөньяда бүген якынча бер миллиардтан артык инвалид исәпләнә, бу планетада яшәүчеләрнең 10 процентка якыны. Инвалидлар дип тотрыклы психик, физик, интеллектуаль, сенсор тайпылыш билгеләре булган кешеләр санала. Бу тайпылышлар нормаль тормыш эшчәнлеге алып барырга, үз-үзенә мөстәкыйль хезмәт күрсәтергә комачаулый һәм инвалид кешеләрдә үз ихтыяҗларын канәгатьләндерү кыенлыкларын тудыра ала.

    Халыкара инвалидлар көне ничек барлыкка килә?

    Бәйрәм Берләшкән Милләтләр Оешмасы тарафыннан 1992 елда оештырылган иде. БМО составына керүче барлык илләр бу көнне мөмкинлекләре чикләнгән кешеләрнең тормыш ритмына багышланган махсус чаралар үткәрергә, аларның кыенлыклары һәм ихтыяҗлары турында сөйләргә бурычлы. Шулай ук мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр өчен тагын да уңайлырак тормыш һәм хезмәт шартлары тудырырга ярдәм итүче төрле программалар кабул итүләр өстендә дә даими эш алып барылырга тиеш.

    Аерым игътибар зонасы

    ХХ гасырның икенче яртысына кадәр инвалидлаштыру темасына аерым игътибар бирмәгәннәр. XX гасырда күп кенә илләрне колачлаган дөньякүләм сугышлар күңелсез нәтиҗәләргә китерде -сугышчан хәрәкәтләр зоналарыннан исән калган солдатлар күп. Аларга тыныч шартларда үз урынын табу, җайлашу, гадәти яшәү рәвеше алып бару һәм эшләү авыр. 1971 елда БМО Генераль Ассамблеясы акыллы һәм физик мөмкинлекләре чикләнгән кешеләрнең хокуклары турында Декларация кабул итә. Шулай итеп, инвалидларның хокукларын һәм тормыш шартларын торгызу процессы башланды.

    Соңгы елларда Россиядә инвалидлар өчен күп эш башкарылды. Әйтик, дәүләт дәрәҗәсендә “Уңайлы мохит” программасы кабул ителде, аның үтәлешен күзәтчелек органнары күзәтә. Бу, барыннан да элек, пандуслар һәм күтәрткечләр рәвешендәге уңайлы конструкцияләр формалаштыру. Шулай ук, инвалидларга үз һөнәрләрендә, спортта, иҗатта, шәхси тормышта үзләрен табарга ярдәм итүче социаль хезмәткәрләрне дә актив әзерләү алып барыла.

    Россиядә һәм дөньяда инвалидлар көнен ничек билгеләп үтәләр

    Инвалидлар көне “үзенчәлекле” кешеләр тарафыннан гына түгел, аларның гаиләләре, социаль хезмәткәрләр һәм битараф булмаган гражданнар тарафыннан да бәйрәм ителә. Бу көн бәйрәм кысаларында түбәндәге чаралар үткәрүне күздә тота:

    - фәнни-гамәли чаралар үткәрү, алар кысаларында бу өлкәдә экспертлар үз фикерләре һәм тәҗрибәләре белән уртаклашырга әзер;

    - җәмгыятьнең инвалидларга карата толерантлыгын арттыру өчен яшь буынга кагылышлы интеграцион-агарту эшчәнлеген оештыру-мәктәпләрдә махсус дәресләр, студентлар өчен лекцияләр, мөмкинлекләре чикләнгән кешеләргә кулдан килгәнчә ярдәм күрсәтү буенча мастер-класслар үткәрү һ. б.;

    - концерт программалары, төрле шоу һәм бәйрәм акцияләре, инвалидлар һәм аларның гаиләләре катнашында башка чаралар.

    Мондый чараларның максаты – мөмкинлекләре чикләнгән  кешеләрне иҗтимагый дәүләт процессларында мөмкин кадәр күбрәк җәлеп итү, аларга үзләре һәм үз ихтыяҗлары турында сөйләү мөмкинлеге бирү. Бүген мөмкинлекләре чикле кешеләр квалификацияле медицина ярдәменә генә мохтаҗ түгел, алар хезмәт итәргә, паралимпиадаларда җиңәргә, компьютер программалары булдырырга тели. Әмма моның өчен тулы кыйммәтле шартлар тудырырга кирәк.

    Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


    Нравится
    Поделиться:
    Реклама
    Комментарии (0)
    Осталось символов: